سلام

در بین همسرها خیلی شنیدید که آقایون ملکی را به زوجه هبه میکنن

هبه عقدی است لازم ، مجانی ، تملیکی و عینی که قبض شرط تحقق اون هستش یبق ماده 803 ق. م در چهار مرد رجوع از هبه امکان پذیر نیستش وقتی که هبه به پدر ، مادر یا اولاد باشه، وقتی که هبه تغییر کرده باشه یعنی منتقل شده باشه، یا موردی که موضوع هبه درش تلف شده باشه یا مورد فروش قرار گرفته باشه فوت واهب یا متهب پس از قبض کردن هم یکی از موارد اون هستش، آخرین مورد هم قتی هستش که هبه معوض باشه و عوض در اون به طرف مقابل داده شده باشه.

مفهوم هبه

هبه به زبان ساده به معنی بخشیدن مال است به صورت مجانی. این مال میتواند منقول (مانند خودرو) یا غیرمنقول (مانند ملک) باشد. به شخصی که مال را هبه میکند، ‘واهب’ و به شخصی که مال به او هبه میشود، ‘متهب’ گفته میشود.

شرایط هبه

1. قصد و رضایت: هبه باید با قصد و رضایت کامل واهب و متهب انجام شود.
2. مال مورد هبه: مال مورد هبه باید معین و مشخص باشد.
3. قبض: مال مورد هبه باید به تصرف متهب داده شود.

رجوع از هبه

هبه قابل رجوع است و واهب میتواند تحت شرایطی از هبه رجوع کرده و مال را پس بگیرد. اما در موارد زیر هبه قابل رجوع نیست:

1. هبه به پدر، مادر یا فرزندان: اگر هبه به پدر، مادر یا فرزندان باشد، واهب نمیتواند از آن رجوع کند.
2. هبه معوض: اگر هبه در عوض مال دیگری انجام شده باشد، واهب نمیتواند از آن رجوع کند.
3. تغییر در مال: اگر در مال مورد هبه تغییری ایجاد شده باشد (مانند ساخت و ساز در ملک)، واهب نمی‌تواند از آن رجوع کند.
4. تلف یا انتقال مال: اگر مال مورد هبه تلف شود یا از مالکیت متهب خارج شود (مانند فروش یا انتقال به دیگری)، واهب نمیتواند از آن رجوع کند.

موانع رجوع از هبه

به جز موارد فوق، فوت واهب یا متهب نیز مانع رجوع از هبه است. همچنین، اگر واهب بعد از هبه محجور شود، امکان رجوع برای ولی یا قیم او وجود دارد.

1. فوت واهب یا متهب مانع رجوع از هبه است:

موانع رجوع از هبه در خصوص فوت واهب و متهب قبل از قبض به این صورت است که چنانچه واهب قبل از قبض فوت کند، عقد هبه باطل می‌شود؛ زیرا قبض از ارکان صحت هبه است و باید با اذن واهب باشد، در نتیجه مال به ورثه واهب می‌رسد. همچنین اگر متهب قبل از قبض فوت کند نیز عقد هبه باطل می‌شود؛ چرا که قبض باید توسط خود متهب یا نماینده او در زمان حیات انجام شود و در نتیجه مال در مالکیت واهب باقی می‌ماند.
برای مثال، اگر آقای الف خانه‌ای را هبه کند اما قبل از تحویل فوت کند، هبه باطل است و خانه به ورثه او می‌رسد.
اما در خصوص فوت واهب و متهب بعد از قبض، چنانچه واهب بعد از قبض فوت کند، هبه صحیح است اما حق رجوع ساقط می‌شود؛ زیرا حق رجوع قائم به شخص واهب است و در نتیجه ورثه واهب حق رجوع ندارند. همچنین اگر متهب بعد از قبض فوت کند، هبه صحیح است و مال به ورثه متهب می‌رسد و واهب حق رجوع ندارد؛ زیرا انتقال مال به ورثه مانع رجوع است.
برای مثال، اگر آقای ب بعد از تحویل گرفتن خانه فوت کند، خانه به ورثه او می‌رسد و آقای الف (واهب) حق رجوع ندارد.

2. اگر واهب بعد از هبه محجور شود، امکان رجوع برای ولی یا قیم او وجود دارد:

اگر واهب بعد از انجام هبه و به قبض رساندن مال موهوبه محجور شود (مثلاً به دلیل جنون یا سفه)، ولی یا قیم او میتواند از هبه رجوع کند. این موضوع به این دلیل است که واهب در زمان انجام هبه اهلیت کامل داشته و هبه به طور صحیح منعقد شده است. اما پس از محجور شدن، ولی یا قیم میتواند به نمایندگی از واهب اقدام به رجوع کند.
در این مورد، نص قانونی صریحی وجود ندارد، اما بر اساس اصول کلی حقوقی و فقهی، ولی یا قیم میتواند در مواردی که واهب محجور میشود، به نمایندگی از او اقدام به رجوع کند. این موضوع مبتنی بر حمایت از حقوق محجور و جلوگیری از تضییع حقوق او است.
مثال: آقای الف یک قطعه زمین را به آقای ب هبه می‌کند. پس از هبه، آقای الف به دلیل جنون محجور می‌شود. در این حالت قیم آقای الف می‌تواند با اثبات اینکه هبه به ضرر آقای الف بوده است، از هبه رجوع کند و زمین را بازگرداند.

3. سلب حق رجوع واهب در صورت انتقال یا بازگرداندن مال توسط متهب

اگر متهب (گیرنده هبه) مال هبه‌شده را به شخص دیگری هبه کند و سپس از آن رجوع نماید، یا آن را از طریق صلح، هبه یا بیع مجدداً به خود منتقل کند، حق رجوع واهب (بخشنده اصلی) از بین می‌رود. این موضوع به این دلیل است که با انتقال مال به دیگری یا بازگرداندن آن به خود، مال از حالت هبه اولیه خارج شده و واهب دیگر نمی‌تواند به هبه اصلی رجوع کند.
به عنوان مثال، اگر آقای الف یک ماشین را به آقای ب هبه کند و آقای ب آن ماشین را به آقای ج هبه دهد و سپس از این هبه رجوع کند یا آن را به خود بازگرداند، آقای الف دیگر نمی‌تواند از هبه اولیه خود رجوع کند، زیرا مال در اختیار متهب (آقای ب) باقی نمانده است.