در قراردادها بایستی نوع و چگونگی وصول ضمانت نامه های بانکی مشخص باشه یعنی یک ضمانت نامه بانکی بایستی غیر مشروط و غیر قابل برگشت باشه از جمله ضمانت نامه های بانکی که در قراردادها رواج دارد ضمانت نامه شرکت در مناقصه ، ضمانت نامه پیش پرداخت ، ضمانت نامه حسن انجام کار، ضمانت نامه انجام تعهد و ضمانت نامه ی عدم تاخیر تحویل هستش و از آخرین نوع ضمانت نامه بانکی ضمانت نامه ی استرداد وجه ضمان هستش.
ضمانتنامه بانکی چیست؟
ضمانت نامه بانکی قرارداد یا سندی است که به موجب آن صادرکننده حسب درخواست متقاضی تعهد می کند عندالمطالبه یا در سررسید معینی مبلغ معینی را از بابت موضوع خاصی که مربوط به متقاضی است به ذینفع یا به حواله کرد او پرداخت کند.
ضمانتنامه های بانکی تعهد قراردادی میان بانک و مشتری هستند اغلب در معاملات تجاری و هم در معاملات شخصی مورد استفاده قرار می گیرند ضمانت نامه های بانکی به منظور تسهیل تجارت و رونق کسب و کارها شرایطی را ایجاد میکنند تا معامله کنندگان در فضای امن تری و با اطمینان خاطر بیشتری اقدام به معامله و انعقاد قرارداد نمایند.
صدور ضمانت نامه ها مانند سایر تسهیلات بانکی در نظام بانکی ایران اهمیت زیادی دارد لذا اعتبار سنجی مشتری از پیش نیازهای اصلی و مهم صدور ضمانت نامه هاست.
درخواست صدور ضمانت نامه از طرف مشتری بانک انجام می شود (ضمانت خواه) و مبنای آن قراردادی است که بین ضمانت خواه و ذینفع ضمانت نامه منعقد شده است.
بانک در واقع با صدور ضمانتنامه بانکی متعهد می شود که اگر مشتری بانک به تعهدات قراردادی خود در موعد معین عمل نکند با اعلام ذینفع وجه الضمان یا مبلغ مقرر در ضمانت نامه را در وجه ذینفع پرداخت کند.
توجه داشته باشید ضمانتنامههای بانکی غیرقابل انتقال هستند و فقط توسط ذینفع که در ضمانت نامه مشخص شده قابل استفاده می باشند.
انواع ضمانتنامه های بانکی و کاربرد آنها
ضمانتنامه های مناقصه یا مزایده :
این نوع ضمانت نامه در مناقصه ها و مزایده ها کاربرد دارد؛ به طوری که از شرکت کننده ها برای اطمینان از انجام تعهداتشان و عدم انصراف، ضمانت نامه ای دریافت می شود.در صورتی که از سوی شرکت کننده ای ضمانت نامه ای ارائه نگردد از رقابت کنار گذاشته خواهد شد. میزان آن معمولاً ۵ درصد قیمت پایه است.
ضمانتنامه ریالی تعهد پرداخت :(ضمانتنامه بازپرداخت)
این نوع ضمانت نامه جهت تضمین بازپرداخت هرگونه وام و تسهیلات دریافتی توسط ضمانت خواه از ذی نفع ،دریافت می شود.
ضمانتنامه گمرکی :
این نوع ضمانتنامه از وارد کنندههای کالا به کشور اخذ می شود در مواردی که نتوانند حقوق گمرکی را یکجا پرداخت کنند گمرک ضمانتنامههایی با سررسیدهای معین از آنها دریافت میکند.
ضمانتنامه پیمان :
کاربرد آن در قراردادهای پیمانکاری دولتی است دولت به عنوان کارفرما برای اجرای پروژههای عمرانی و تولیدی این نوع ضمانت نامه را از پیمانکاران اخذ میکند.
ضمانت نامه حسن انجام تعهد :
این نوع ضمانتنامه در قراردادهای کار و تعهدات ناشی از امضای پیمان اخذ میشود این نوع ضمانت نامه برای تضمین حسن انجام تعهدات و اجرای تعهدات قراردادی در موعد معین صادر می گردد.
ضمانت نامه پیش پرداخت :
در قراردادهای پیمانکاری و قرارداد کار کاربرد دارد در مواردی ممکن است کارفرما برای تجهیز کارگاه یا تکمیل لوازم مورد نیاز جهت اجرای عملیات کاری درصدی را به پیمانکار پرداخت می کند و در مقابل ضمانت نامه ی پیش پرداخت را از او می گیرد با گذشت زمان که تجهیزات کامل می شود مبلغ ضمانت نامه هم کاهش می یابد.
ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان :
این نوع ضمانت نامه در قراردادهای کار کاربرد دارد کارفرما برای تضمین حسن انجام کار مبلغی را از پیمانکار دریافت میکند این مبلغ معمولا ۱۰ درصد از صورت وضعیت های پیمانکار میباشد که در حسابی نزد کارفرما نگهداری میشود.
ضمانتنامه ریالی حسن انجام کار:
این نوع ضمانت نامه در قراردادهای پیمانکاری کاربرد دارد که کارفرما به منظور اطمینان از حسن انجام کار در زمان انعقاد قرارداد کار از کارگران پیمانکار مطالبه میکند میزان آن معمولاً۱۰ درصد مبلغ قرارداد است.